اریش هارتمان



اریش هارتمان

اریش هارتمان

Erich Alfred Hartmann
برترین خلبان تاریخ

۱۹ آوریل ۱۹۲۲ - ۲۰ سپتامبر ۱۹۹۳ محل تولد: وایساخ-وورتمبرگ تاریخ تولد: ۱۹ آوریل ۱۹۲۲(1922-04-19) محل مرگ: ویل ایم شانبوک تاریخ مرگ: ۲۰ سپتامبر ۱۹۹۳ (۷۱ سال) لقب: بابی شوالیه بور شوالیه سیاه رسته نظامی: لوفت وافه(ورماخت) لوفت وافه(ارتش آلمان) طول خدمت: ۱۹۴۰ تا ۱۹۴۵ ۱۹۵۶ تا۱۹۷۰ یگانهای خدمت: اسکادران ۵۲ پرواز اسکادران ۵۳ پرواز اسکادران ۷۱ پرواز درجه: کلنل(سرهنگ) فرماندهی: اسکادران ۵۲ پرواز اسکادران ۵۳ پرواز جنگها: جنگ جهانی دوم(جبهه شرق) نشانهای لیاقت: مدال صلیب شوالیه مدال صلیب آهنی مدال صلیب آلمان نشان خلبانان دیده بان آتش کارهای مهم: ۳۵۲ پیروزی در طول ۴ سال کارهای دیگر: مربی هواپیمای غیر نظامی اریش آلفرد هارتمان (۱۹ آوریل ۱۹۲۲ - ۲۰ سپتامبر ۱۹۹۳) خلبان تکخال نیروی هوایی آلمان یا لوفت وافه بود. در دوران جنگ جهانی دوم وی دارای بالاترین رکورد پیروزی در نبرد هوایی شد و از این رو به اسطورهای در تاریخ هوانوردی تبدیل شد. وی پس از شکست آلمان در جنگ جهانی دوم به دست ارتش سرخ شوروی اسیر شد و پس از گذراندن دوران اسارت به کشورش بازگشت و مجدداً به نیروی هوایی آلمان پیوست و تا آخر عمر(۱۹۹۳) در آن رسته خدمت کرد. دوران کودکی و جوانی هارتمان در روستای وایساخ متولد شد. پدرش در جنگ جهانی اول به عنوان پزشک حضور داشت. اریش هارتمن در اکتبر ۱۹۴۰ و در حالی که فقط هجده سال داشت، به نیروی هوایی آلمان ملحق شد و در مارس ۱۹۴۱ وارد مدرسه خلبانی شده و در اکتبر ۱۹۴۲، در زمانی که شاید جنگ جهانی دوم به اواسط خود نزدیک میشد، به عنوان خلبان جنگنده شکاری در سن بیست سالگی فارغ التحصیل شد. در آن زمان، نیروی هوایی آلمان و دیگر کشورهای درگیر، نیاز شدید به نیروی انسانی خصوصاً خلبانهای ماهر و حرفهای داشتند و همین علت باعث میشد که خلبانان بسیار جوان بلافاصله پس از اتمام دوره خلبانی به سرعت به خطوط مقدم جنگ فرستاده شوند، و هارتمن هم از این قاعده مستثنی نبود. او پس از به پایان رساندن تحصیل، به سرعت به فایتر وینگ ۵۲ که مجهز به هواپیماهای مسراشمیت Me-۱۰۹ بودند برای خدمت فرستاده شد. هارتمن تا آخرین روز جنگ در این اسکادران ماندگار شد و در بیش از ۱۴۰۰ سورتی پرواز عملیاتی موفق شد تعداد ۳۵۲ فروند از هواپیماهای دشمن را سرنگون کند. بدین گونه هارتمن، موفقترین خلبان در طول تاریخ شد که تا کنون در پروازهای عملیاتی شرکت کرده است. وقتی که هارتمن وارد اسکادران عملیاتی خود شد، رهبر اسکادران یعنی خلبان راسمن که تا آن زمان موفق شده بود سیزده فروند هواپیمای دشمن را ساقط کند به خلبانان مطلب مهمی را اعلام کرد: «روی زمین، همه ما بر اساس قوانین نظامی با هم رفتار می کنیم و با ما رفتار میشود، اما در آسمان تنها چیزی که مهم است تعداد هواپیماهایی است که سرنگون کرده اید. نه مقام، نه درجه و نه عناوین و القابی که اینجا می بینید در آسمان ارزشی ندارد. کسی که بیشترین هواپیماهای دشمن را ساقط کرده است، لیدر و رهبر گروههای پروازی میشود، بدون توجه به درجهای که دارد، حتی اگر یک ستوان تازه کار باشد.» گفته راسمن کاملاً واضح و صریح بود و به خوبی در خلبانان اثر کرد. در مدتی کم پس از ساماندهی گروه، هارتمن به عنوان وینگ من یا هواپیمای همراه راسمن برگزیده شد. آغازی ناامیدکننده برای هارتمن نخستین نبرد وی در ۱۴ اکتبر ۱۹۴۲ اتفاق افتاد. در این پرواز او و لیدر راسمن به یک ماموریت گشت هوایی رفته بودند که ناگهان از سوی کنترل زمینی پیغامی مبنی بر حمله هواپیماهای روسی به تجهیزات زمینی آلمانی به هواپیماهای هارتمن و راسمن مخابره شد. دو خلبان فوراً مسیر خود را به سمت جنگندههای روسی تغییر دادند و کمی بعد در آسمان میزبانان خود را مشاهده کردند و بلافاصله درگیری شروع شد. هارتمن گاز موتور را به حداکثر ممکن رساند و از لیدر گروه جلو زد. با نزدیک شدن به یکی از هواپیماهای روسی از فاصله سیصد متری- در حالی که فاصله معمول برای شلیک حدود صد متر بود- آتش گشود. او تمامی گلولههای خود را در یک شلیک طولانی مصرف کرد در حالی که حتی یکی از گلولهها هم به هواپیمای روسی برخورد نکرد. خلبانان روسی که فهمیده بودند که هارتمن دیگر گلولهای برای شلیک ندارد، همگی به او حمله ور شدند. همین میتوانست خاتمه دوران کوتاه خلبانی هارتمن باشد، اما او تصمیم گرفت که عمر خود را اینگونه پایان ندهد و به همین دلیل به زودی هواپیمای خود را در میان ابرها مخفی کرد. مدت کوتاهی که گذشت، راسمن دوباره هارتمن را از رادیو فرخواند و به او دستور بازگشت داد. همین که هارتمن از میان ابرها راهی به بیرون پیدا کرد، در مقابل خود هواپیمایی را دید که با سرعت سرسام آور در حال نزدیک شدن به او بود. هارتمن تصور کرد که آن هواپیما یک جنگنده روسی است، در نتیجه شروع به انجام مانورهای شدید کرد تا از دست او بگریزد. اما در حقیقت در هواپیمایی که به سمت او میآمد کسی جز فرمانده راسمن نبود! سرانجام هارتمن پس از پیدا کردن مسیر خود به سمت پایگاه، شروع به بازگشت کرد. اما هواپیمای هارتمن در نزدیکی پایگاه دیگر سوختی برای ادامه پرواز نداشت و هارتمن مجبور شد در زمینهای اطراف فرود اجباری انجام دهد. هارتمن با خوش شانسی در کنار نیروهای آلمانی فرود آمده بود و سرانجام به پایگاه بازگردانده شد. در نخستین ماموریت، هارتمن مرتکب اشتباهات فراوانی شد. آرایش پروازی را به هم ریخت، جلوتر از لیدر گروه پرواز کرد، تمام مهماتش را بدون موفقیتی مصرف کرد و آسیبهای سنگینی به هواپیمایش وارد ساخت. مجازات او سه روز کارگری با مکانیکهای پایگاه در زمستانهای سرد غرب روسیه بود.

هارتمن با درجه ستوانی

هارتمن با درجه ستوانی

نخستین پیروزی هارتمن سه هفته بعد در پنجم نوامبر ۱۹۴۲ او در یک آرایش پروازی به همراه سه جنگنده دیگر از پایگاه برخاست. بعد از پانزده دقیقه، خبر از نزدیک شدن ۲۸ فروند هواپیمای روسی رسید که متشکل از ۱۸ فروند IL-۲ ستارموویک و ۱۰ فروند جنگنده اسکورت بود. علی رغم برتری تعداد جنگنده های روسی، هواپیماهای آلمانی تصمیم گرفتند به ستارموویکها حمله کنند. هارتمان IL-۲ سمت چپ گروه پروازی را به عنوان هدف انتخاب کرد و از فاصله صد متری به روی ستارموویک روسی آتش گشود. گلوله های او اینبار به هواپیمای دشمن اصابت کردند، اما به ستارموویک که از لحاظ مقاومت بدنه و زره پوشی مشهور بود آسیبی نرساند. ناگهان هارتمان توصیه یکی از فرماندهان را به یاد آورد؛ به سرعت ارتفاع خود را کم کرد، تا جایی که هواپیمای IL-۲ به طور کامل بالای سر او قرار گرفت. به طور نگهانی دماغه هواپیمایش را بالا داد و از زیر اگزوز سمت راست موتور ستارموویک را هدف قرار داد. همین که گلوله ها به اگزوز موتور برخورد کردند، دود سیاه رنگ غلیظی از هواپیمای روسی بلند شد. ستاموویک روسی مسیر خود را بلافاصله به سمت شرق و به سمت پایگاه خودی تغییر داد و هارتمن هم او را تعقیب کرد. ناگهان هواپیمای IL-۲ درست در مقابل هواپیمای هارتمن منفجر شد و قطعات آن به موتور هواپیمای هارتمن برخورد کرد که باعث آتش گرفتن موتور جنگنده اش شد. هارتمن بار دیگر مجبور به فرود اضطراری شد، اما باز آنقدر خوش شانس بود که در منطقه تحت سلطه نیروهای آلمان نازی فرود آمده بود. این نخستین موفقیت از ۳۵۲ پیروزی هوایی و نخستین هواپیمای IL-۲ از کل ۶۱ فروند ستارموویکی بود که هارتمن سرنگون ساخت.

هواپیمای مسراشمیت ب‌اف ۱۰۹

هواپیمای مسراشمیت ب‌اف ۱۰۹

سبک مبارزه هارتمن شیوه نبرد هارتمن در بیش از هزار و چهارصد ماموریت پروازی در چهار مرحله خلاصه شده بود: شناسایی هدف، تصمیم گیری برای درگیری، حمله و فرار از محدوده خطر. هارتمن از زمان نخستین ماموریتش عادت گرفته بود که تا هواپیمای دشمن تمام شیشه جلوی هواپیمایش را نپوشاند به او حمله ور نشود. او با روش نزدیک شدن بیش از حد به هواپیمای دشمن برخورد هر کدام از گلوله های خود را به جنگنده های دشمن تضمین میکرد. علی رغم فهرست طولانی پیروزیهای وی، هارتمان در بسیاری از مواقع هم که موقعیت فراهم بود به هواپیماهای دشمن حمله نکرد، چرا که میگفت که جنگ ادامه مییابد اما زندگی او ممکن است در اثر یک ریسک به پایان برسد. بنابراین او هیچ گاه در هدف گیریهای خود خطر نمیکرد. هارتمان دید وسیع و واکنشهای سریعی نسبت به هواپیماهای دشمن داشت. در همین حال، همیشه ویژگی های تهاجمی و خونسردی خود را در نبردها حفظ میکرد. هارتمن در حدود چهارده بار فرود اضطراری انجام داد، اما در هیچ یک از این فرودها نه آسیبی به وی رسید نه توسط نیروهای دشمن دستگیر شد. افتخارات هارتمن شهرت هارتمان تا جایی ادامه یافت که حتی روس‌ها برای سر او جایزه هم تعیین کرده بودند و او را هیولای سیاه نامیدند و بهترین خلبان‌هایشان را برای شکار هواپیماهای هارتمن و کشتن او فرستادند. هارتمان به دریافت درجه‌های زیادی که لیاقت آن‌ها را نیز داشت نائل آمد و حتی درجهٔ کاپیتانی که کسب آن بسیار دشوار می‌نمود را نیز دریافت کرد. او حتی نشان صلیب شوالیه را که بالاترین درجه نظامی آلمان بعد از هیتلر بود را نیز دریافت کرد

مدال صلیب شوالیه که هارتمن مفتخر به دریافت آن شد.

مدال صلیب شوالیه که هارتمن مفتخر به دریافت آن شد.

نشانی که از سال ۱۹۳۹ تنها ۲۷ نفر از ارتش آلمان نازی موفق به دریافت آن شده بودند. او به عنوان قهرمان جنگ جهانی هم نشان افتخاری دریافت کرد که فقط ۱۲ نفر از جمله هانس یولریچ رودل، خلبان بمب‌افکن استوکا دایور که بیش از پانصد تانک روسی را نابود کرده بود آن نشان را دریافت کردند. در اواخر جنگ جهانی دوم، هارتمن با شاهکار آلمانی‌ها، یعنی هواپیمای مسراشمیت ام‌ئی ۲۶۲، نخستین جنگنده جت جهان هم پرواز کرد، اما دوباره با ب‌اف ۱۰۹ به خدمت ادامه داد.

هارتمن به همراه سایر خلبانان در حال دریافت مدال از هیتلر

هارتمن به همراه سایر خلبانان در حال دریافت مدال از هیتلر

دوران اسارت هارتمن در تاریخ ۸ می ۱۹۴۵ (آخرین روز جنگ جهانی در اروپا)بعد از آنکه هارتمان آخرین هواپیمای روسی را ساقط کرد، در فرودگاهی در چک اسلواکی فرود آمد.وی بعد از آنکه از هواپیما پیاده شد، متوجه شد که فرودگاه توسط نیروهای لشگر ۹۰ پیاده نظام ارتش آمریکا به محاصره کامل درآمده است.هارتمان دو انتخاب پیش رو داشت، یا تا آخرین نفس مبارزه میکرد تا کشته شود و یا تسلیم شود و جان خود را حفظ نماید. پس او تصمیم به تسلیم شدن گرفت. بنابراین زمانی که سربازان آمریکایی فرودگاه را تصرف کردند، هارتمن و تعدادی از خلبانان و گروه زمینی پرواز وی را به اسارت گرفتند. این نیروها در تاریخ ۲۴ می ۱۹۴۵ طبق توافق نامه یالتا (به انگلیسی: Yalta Agreement)به نیروهای روسی تحویل داده شدند. هارتمن در مورد کشتن ۷۸۰ شهروند اتحاد جماهیر شوروی در روستای بریانسک(به انگلیسی: Briansk )، حمله به کارخانه نان در ۲۳ می ۱۹۴۳ و نابود کردن ۳۴۵ فروند هواپیما متعلق به اتحاد جماهیر شوروی جنایتکار جنگی شناخته شد و محکوم به ۲۵ سال حبس با اعمال شاقه شد. ولی هارتمن این حکم را نپذیرفت و رای دادگاه را باطل و بی ارزش خواند. هارتمن در دوران اسارت، هیچگاه به کارهای خود اعتراف نکرد و هیچگونه اطلاعات نظامی در مورد افسران مافوق خود بیان نکرد. به همین دلید از جانب بازجوها مدام مورد آزار و شکنجه واقع میشد. همچنین هارتمن در دوران اسارت رفتار ناشایستی از خود نشان میداد که منجر به حبس انفرادی وی در دوران اسارت میشد. حبس در سلول انفرادی بیشترین زمانی بود که هارتمن از دوران اسارت به یاد دارد. این قبیل امور از وی زندانی عصبی و فاقد تعادل روانی ساخته بود. هم سلولی های وی که هرروز بیشتر از گذشته ناراحتی و عذاب قهرمان خویش را می دیدند، بالاخره روزی دست به شورش زدند و تلاش کردند که وی را آزاد سازند ولی این عملیات با شکست روبرو شد. مدتی بعد از این واقعه هارتمان یک شکایت نامه تنظیم کرد و در آن درخواست کرد که یک وکیل از مسکو به اردوگاه آمده و وکالت هارتمن را به عهده بگیرد. همچنین بازدید یک بازرس بینالمللی از وضعیت وی و همچنین درخواست برای تشکیل دادگاهی دیگر با هدف تبرئه وی از دیگر خواستههای وی بود. این درخواست هارتمان از سوی مقامات مورد پذیرش واقع نشد و وی به اردوگاه دیگری در نووچرکاسک(به انگلیسی: Novecherkassk) منتقل شد. وی پنج ماه در این زندان در سلول انفرادی به سر برد. سرانجام هارتمان توانست موافقت نامه مسئولین را برای یک محاکمه دیگر بگیرد. ولی این دادگاه نیز با توجه به سابقه جنگی وی، او را متهم تشخیص داد. به این ترتیب آخرین امید هارتمان نیز محو شد! اینبار نیز روسها برای درهم شکستن مقاومت هارتمن تصمیم به تغییر زندان وی گرفتند. اینبار آنها او را به اردوگاهی در دیاتراکا(به انگلیسی: Diaterka )در کوههای اورال منتقل کردند. در سال۱۹۵۵، مادر هارتمن نامهای به نخست وزیر وقت آلمان غربی، کنراد آدنور (به انگلیسی: Konrad Adenauer ) نوشت و از وی درخواست کرد که راهی برای آزاد سازی فرزندش بیابد. مدتی بعد در توافقی که بین آلمان غربی و اتحاد جماهیر شوروی انجام گرفت، قرار بر آن شد که ۱۶٬۰۰۰ اسیر آلمانی که هارتمان را نیز شامل میشد، آزاد شوند. وی در میان آخرین دسته از اسرایی بود که در سال ۱۹۵۵ آزاد شدند. لازم به ذکر است که پسر هارتمان به نام (Erich-Peter) در سال ۱۹۴۵ و در حالی که پدر در زندان بود به دنیا آمد، ولی سه سال بعد در اثر بیماری جان سپرد؛ بدون اینکه هارتمان حتی یکبار موفق به دیدن وی شود. زندگی بعد از جنگ هارتمن در سال ۱۹۵۵، او به وطنش و به نزد همسرش بازگشت و در سال ۱۹۵۶ به لوفت وافه تازه تاسیس آلمان غربی پیوست. هارتمان همیشه میگفت که به بیشتر از ۱۴۰۰ مأموریتی که انجام داده است افتخار میکند، وی به این افتخار میکرد که هیچ گاه حتی یک وینگ من یا هواپیمای همراه خود را از دست نداده است. این خلبان پر افتخار، در ۲۰ سپتامبر ۱۹۹۳ با کوله باری از تجربه و یاد سالها نبرد و جنگ برای کشورش در ۷۱ سالگی در گذشت.

هارتمان

هارتمان

شگفت انگیزترین پیروزیهای هارتمان ۱- در شش ماه اول سال ۱۹۴۳، ۱۷ پیروزی هوایی ۲- در جولای ۱۹۴۳، ۲۳ پیروزی هوایی، ۷ پیروزی در ۷ جولای ۱۹۴۳ ۳- در آگوست ۱۹۴۳، ۴۸ پیروزی هوایی، دوباره ۷ پیروزی در یک روز(۷ آگوست) ۴- در سپتامبر ۱۹۴۳، ۲۵ پیروزی هوایی، رسیدن تعداد کل پیروزیها به ۱۰۰ پیروزی ۵- در اکتبر ۱۹۴۳، ۳۲ پیروزی هوایی ۶- در دوم مارس ۱۹۴۴، ۱۰ پیروزی هوایی تنها در یک روز ۷- سرنگون کردن حداقل ۵ فروند هواپیمای P-۵۱ موستانگ در ۱۹۴۴

آرامگاه هارتمان

آرامگاه هارتمان