تبعید یک میلیون ترک آهیسکا



تبعید یک میلیون ترک آهیسکا

تبعید یک میلیون ترک آهیسکا

ملتی فراموش شده:یک میلیون تورک آهیسکا هنوز در تبعید هستند

ترک‌های مسختی یا ترک‌های آهیسکا (ترکی استانبولی: Ahıska Türkleri; گرجی: თურქი მესხები, t'urk'i meskhebi) به اقوامی از ترک‌های استانبولی گفته می‌شود. ترک‌های مسختی جزئی اقوام ترک‌های استانبولی که قبلاً در مسختی گرجستان ساکن بوده‌اند. حضور ترک‌های مسختی در سال ۱۵۷۸ با حمله عثمانی‌ها به گرجستان آغاز شده‌بود. گرچه دیگر اقوام ترک نیز از قرن ۱۱ در این منطقه بودند.امروز، ترک‌های مسختی به طور گسترده‌ای در سراسر کشورهای اتحاد جماهیر شوروی سابق (و همچنین در ترکیه و ایالات متحده) به دلیل اخراج اجباری پراکنده در طول جنگ جهانی دوم سکونت دارند.

منطقه تاریخی مسختی یکی از مناطق گرجستان.

منطقه تاریخی مسختی یکی از مناطق گرجستان.

تبعید اجباری درسال 1944 استالین طی فرمانی دستور به تبعید بیش از 86 هزار نفر ترک و مسلمان Ahıska نمود، که این تبعید اجباری امروزه چیزی به جزء آوارگی و دربدری برای ترکان Ahıska به ارمغان نیاورده است. طی فرمان تبعید اجباری توسط استالین هزاران ترک Ahıska در راه به انواع بیماری ها مبتلا شده و جان سپردند و زنان و کودکان جزء اولین صدمه دیدگان این کوچ اجباری گشتند، در دیگر سو ترکان Ahıska موطن خود را از دست دادند. در تاریخ 31 جولای 1944 و در کاخ کرملین طی شورای فوق سری که برای حفظ مرزهای جمهوری سوسیالیستی گرجستان شکل گرفته بود استالین دستور کوچ اجباری 86 هزار ترک را به مرزهای ازبکستان و قرقیزستان صادر کرد. بر اساس فرمان استالین بیش از 40 هزار ترک Ahıska به ناچار به قزاقستان، 30 هزار به ازبکستان، 16 هزار به قرقیزستان مهاجرت داده شدند. پس از این کوچ اجباری در تاریخ 16 نوامبر 1944 دوباره 3 کوچ اجباری ترکان Ahıska از منطقه ملی شان صورت گرفت. کوچ اجباری ترکان بیش از 6 هفته در واگن ها متعدد به طول انجامید، بر اساس آمار رسمی بیش از 17 هزار انسان در این کوچ اجباری به سبب مختف جان خود را از دست دادند. کوچ اجباری ترکان Ahıska پایان داستان سرنوشت آنان نبود اردوگاه های کار اجباری و بدون اینکه زن و مرد، کودک و جوان و …از هم تمیز داده شود روزهای سختی در انتظار آنان بود. ورود به شهر ها و خروج از روستاها برای آنان ممنوع بود، در حالیکه این قوانین را زیر پا می گذاشتند استالین فرمان 25 سال تبعید به سیبری را به همراه خانواده برای آنان تضمین کرده بود. پروسه آداپته شده به جغرافیائی جدید نیز بسیار سخت گذشت، پس از تبعید نیز بیش از 30 هزار انسان ترک به علت بیماری هیا واگیردار، سرما، بی خانمانی، گرسنگی، کمبود دارو … جان خود را از دست داد.

محل استقرار ترکان مخستی در نقشه جمهوری سوسیالیستی گرجستان شوروی در سال ۱۹۲۶.

محل استقرار ترکان مخستی در نقشه جمهوری سوسیالیستی گرجستان شوروی در سال ۱۹۲۶.

علت تبعید ترکان Ahıska پس از سقوط اتحاد جماهیر شوروی بر اساس منابع تاریخی منتشر شده یکی از ادعاهائی که دلیل اصلی صدور فرمان مهاجرت اجباری ترکان Ahıska از سوی استالین می گردد همکاری ملت Ahıska با نازی ها بیان گردیده است، محققین دیگری باور دارند در جنگ جهانی دوم ترکان Ahıska همراه با ارتش اتحاد جماهیر شوروی جنگیده اند و این ادعا نمی تواند حقیقت داشته باشد. بر پایه دیگر ادعائی که از آرشیو دولتی اتحاد جماهیر شوری منتشر گردید هدف استالین پاک سازی ائتنیکی ترکان جغرافیای قارادنیز (دریای سیاه) بوده است، سبب این امر نیز به یدک کشین نام هویت “ترک” در اتحاد جماهیر شوروی بیان گردیده است، در کنار ترکان Ahıska دیگر گروههای ترک نیز در اتحاد جماهیر شوروی حضور داشتند ولی هیچ کدام در آن زمان برای نامیدن خود از مفهوم ترک بهره نمی جستند. پس از مرگ استالین در سال 1956 بسیاری از ائتنیک هائی که در زمان استالین ملزم به کوچ اجباری گشته بودند به موطن خود بازگشتند ولی تنها ترکان Ahıska و ترکان قریم نتوانستند به دیار خود بازگردند. ۶۹ امین سالگرد تبعید ترکهای آهیسکا از موطن اصلی شان اولین یادواره تبعید ترکهای آهیسکا در ترکیه که از سوی انجمن فرهنگ و همیاری ترکهای آهیسکا در ازمیر ساخته شده طی مراسمی گشایش یافت

ترکهای آهیسکا در سالگرد تبعید پر از درد و رنج ها در مراسم گشایش یادواره ای که به همین مناسبت بنا شده گردهم آمدند. ترکهای آهیسکا در ۶۹ امین سالگرد تبعید از موطن اصلی شان در قصبه کویون دره وابسته به شهرستان منمن گردهم آمدند. اولین یادواره تبعید ترکهای آهیسکا در ترکیه که از سوی انجمن فرهنگ و همیاری ترکهای آهیسکا در ازمیر ساخته شده طی مراسمی گشایش یافت. در این مراسم حمزه داغ نماینده حزب حاکم عدالت و توسعه از ازمیر و بورهان اوزکوشار معاون رهبر اتحادیه ترکهای آهیسکا در جهان شرکت نمودند. در این مراسم که با سرود استقلال و ادای احترام آغاز گردید، حزن و اندوه حکمفرما بود. این یادواره که در یک محوطه ۵۰ متری واقع گردیده به بلندی دو ونیم متر است. در بخش جلویی این یادواره نقش یک زن مسن بعنوان سمبل هزاران زنی که به تاریخ ۱۴ ام نوامبر سال ۱۹۴۴ از منطقه آهیسکا تبعید شدند، قرار دارد. گفتنی است که امروزه در نه کشور جهان منجمله ترکیه بیش از ۶۰۰ هزار آهیسکایی زندگی می کند. اگرچه ترکهای آهیسکا ترکیه را بعنوان موطن اصلی خود مشاهده می کنند، ولی امید بازگشت به آهیسکا را هرگز از دست ندادند.