کلاوس امیلی جولیوس فوکس

جاسوس هسته ای
"کلاوس امیلی جولیوس فوکس" انگلیسی- آلمانی الاصل و یک فیزیکدان نظری بود. او یکی از مشهورترین جاسوسان تاریخ است که طی سال های بعد از جنگ جهانی دوم اسرار بمب اتمی را به روس ها فروخت. بعد از آزمایش اتمی در لوس آلاموس او خیلی از اسرار و نکات آن آزمایش را در اختیار روس ها قرار داد. فوکی در شهر راسلشین آلمان به دنیا آمد و سومین فرزند از چهار فرزند اوترن پاستور فوکس و الس واگنر بود.‏
پدرش در دانشگاه لایپزیک الهیات تدریس می کرد. مادربزرگ و یک خواهر او خودکشی کرده بودند و تنها خواهر زنده اش هم به بیماری اسکیزوفرنی مبتلا بود. کلاوس در جوانی به مدرسه سیاست لایپزیک رفت و در حزب جنبش دموکراتیک آلمان عضو شد. بعد از روی کار آمدن نازی ها به فرانسه فرار کرد اما در آنجا هم مدت زیادی نماند و به سرعت و با استفاده از روابط و نفوذ خانوادگی ای که داشت به بریستول انگلستان رفت. در سال 1937 کلاوس دکترای فیزیک هسته ای اش را از دانشگاه بریستول گرفت. با شروع فاجعه جنگ هانی او به انگلستان پناهنده شد و به همین دلیل به کمپ فرستاده شد و بعد از آن هم سر از کبک کانادا درآورد. فوکس تا سال 1940 آنجا ماند. دعوت پروفسور بورن بود که او را به انگلستان برگرداند. فوکس اول به ادینبور برگشت و بعد با رفتن به دانشگاه برینگهام وارد پروژه بمب اتمی بریتانیا شد. او در سال 1942 بالاخره تابعیت انگلستان را گرفت و به یک انگلیسی تبدیل شد. یک سال بعد هم به دانشگاه کلمبیای آمریکا رفت و در پروژه منهتن شروع به فعالیت کرد؛ پروژه ای که منجر به اولین آزمایش اتمی تاریخ شد.‏ ‏


عکس پلیس از کلاوس فوکس

قبل از اتهام جاسوسی، خیلی ها او را به خاطر محاسبات پیچیده و نقش مهمش در ساخته شدن بمب متهم می کردند؛ بمبی که در صحرای لوس آلاموس منفجر شد و تاریخ را تغییر داد. با این حال او در تمام این مدت کارهایش را به درستی انجام می داد تا جایی که روش های او برای محاسبات بمب اتمی به روش فوکس مشهور شد. نکته جالب اینجاست که فوکس طی سال های جنگ جهانی، هرگز به فکر جاسوسی برای آلمانی ها نیفتاده در حالی که آنها هم به شدت تلاش می کردند تا به بمب اتمی دست پیدا کنند. با پایان جنگ و طی سال های 1947 تا 1949 بود که اسرار و خط مشی های مطالعات روی بمب هیدروژنی را به روس ها فروخت. رابط و مأمور ویژه روس ها،یعنی الکساندر فکلیسوف شش بار بافوکس ملاقات کرد. او همچنین با دادن اطلاعاتی درباره مقدار اورانیوم تولید شده در آمریکا کار روس ها را برای محاسبه تعداد بمب های اتمی آمریکا راحت تر کرد. فوکس وقتی به عنوان مسؤول یک پروژه تحقیقاتی به انگلستان برگشت با مأمور سازمان جاسوسی شوروی آشنا شده بود. در ژانویه 1950 نیروهای امنیتی به جاسوس بودن فوکس مشکوک شدند و او به وسیله هارتلی شوکراس که قاضی دادگاه جنایات جنگی بود تحت تعقیب قرار گرفت و در خانه اش زندانی شد.‏
فوکس یک سال بعد به 14 سال زندان محکوم شد؛ مجازاتی که اصلاً انتظارش را نداشت. کلاوس فوکس در سال 1959 آزاد و به آلمان شرقی تحویل داده شد. اما باز هم دست از کارهایش نکشید و بعدها به کمک چینی ها رفت و به آنها کمک کرد تا بمب اتمی بسازند. فوکس مدتی بعد در آلمان شرقی به عنوان رئیس پروژه تحقیقات اتمی این کشور انتخاب شد و سرانجام در سال 1988 در شهر در سدن از دنیا رفت. ارزش اطلاعاتی که او از آمریکا به شوروی منتقل کرد بسیار زیاد بود؛ آن قدر که هانس بت فیزیکدان و برنده جایزه صلح نوبل درباره او می گفت: "فوکس کسی بود که واقعاً تاریخ را تغییر داد؛ هم با کمک به ساختن بمب و هم با جاسوسی برای روس ها". ‏


مقبره کلاوس فوکس در برلین

منبع:http://www.flashkhor.com/forum/showthread.php?tid=10854
عکسها:http://en.wikipedia.org/wiki/Klaus_Fuchs